بناهای غربی حیاط مرکزی

در گوشه ي جنوب غربي حياط مركزي نزديك مذبح, دري به سوي تالاربزرگ ستوندار (معبد) باز مي شود,در جوار

  همين در يك راهرو بلند و باريك كه به سومين تالار ستون دار غربي (جديدترين تالار) منتهي مي شود وجود دارد. در ضلع شمالي همين راهرو نزديك سومين تالار ستوندار در اتاق كوچكي جام طلاي حسنلو در 1338 كشف گرديد و در قسمت غربي حياط مركزي يك در ورودي بزرگ به اتاقهاي غربي حياط و تالارهاي بزرگش كه اطاقهاي متعددي داشت باز مي شده است ضمناٌ بيش از 15 اطاق كوچك و بزرگ كه غالباٌ به هم راه داشته اند و با هم ارتباط دارند كشف شده است. اين واحد ساختماني, از سوي شرق به حياط مركزي و از سوي غرب به ديوار غرب قلعه و از سوي جنوب به راهرو باريك و از سمت شمال به راهي كه هر بازديد كننده از اين قلعه به هنگام آبادي آن از آنجا عبور مي كرده است واين راه يگانه راه ورودي از سمت غرب قلعه و دروازه ي غربي قلعه دفاعي بوده است. اين واحد ساختماني به سوي شمال داراي در بزرگ ورودي بوده كه به وسيله ي پله هاي درازبه طول 9 تا 11 متر به داخل راهر بلند كه طولش 22 و عرض 9 متر بوده به درون بنا راه داشته است. اين راهرو داراي دو دروازه ي غربي وشرقي هم بوده كه فاصله ي دروازه ها از هم 5/16 متر بوده است. يك درهم در سمت جنوب آن به راهرو باز مي شده كه طولش 60/14 و عرضش 40/3 متر بوده واز اين هال غربي يك در ورودي به سومين تالار بزرگ ستون دار غربي به عرض 2 متر باز مي شده است.سومين تالار ستوندار غربي كه در شمالي غربي تالار دوم بزرگ جنوبي و به فاصله ي زيادي از آن قرار گرفته بود حتماً پس از آن تالار شباهت زيادي به بناهاي دوران هخامنشي دارد, زيرا ستونها را يك پارچه از سنگ ساخته و تالار ستون دار به ابعاد 60/15*15 سانتيمتر و تقريباً مربع شكل بوده است.عرض دروازه هاي حدودي آن 2 متر و فاصله ي اين تالار تا ديوار دفاعي قلعه 90/3 متر بوده در قسمت شمال شرقي اين تالار ستون دار, در داخل تالار آتشگاهي قرار داشت كه محل اجراي مراسم و يا محل موبد بوده و تقريباٌ در مركز تالار واقع شده بود.